وبلاگ
خاک قلیایی گلدان
خاک قلیایی گلدان یکی از مفاهیم کلیدی در دنیای باغبانی و پرورش گیاهان آپارتمانی است که درک آن میتواند تفاوت بین یک گیاه سالم و شاداب با یک گیاه ضعیف و بیمار را رقم بزند. هر گیاهی برای رشد بهینه، نیاز به یک بستر کشت با pH خاص دارد و عدم تطابق pH خاک با نیاز گیاه، یکی از دلایل اصلی زردی برگ ها، توقف رشد و عدم جذب مواد مغذی است.
در این مقاله جامع از فروشگاه آنلاین خرید گل و گیاه پلنت لند ، ما به طور کامل به بررسی ویژگی های خاک قلیایی، مشکلات ناشی از آن برای گیاهان، روش های تشخیص و اصلاح آن و معرفی گیاهان سازگار با این نوع خاک میپردازیم تا شما با آگاهی کامل، بهترین محیط را برای گیاهان خود فراهم آورید.
خاک قلیایی گلدان چیست؟
خاک قلیایی گلدان نوعی خاک با مقادیر بالای کلسیم، سدیم و منیزیم است. برخی باغبانان از خاک قلیایی به عنوان، خاک شیرین یاد می کنند. تمام خاک ها در مقیاس pH قرار می گیرند، که غلظت یون های هیدروژن را کنترل می کند و از صفر تا چهارده متغیر است. خاک با سطح pH کمتر از هفت، خاک اسیدی است. در حالی که سطح pH خاک اگر بالاتر از هفت باشد نشان دهنده خاک قلیایی می باشد.
خاک های قلیایی به دلیل حل شدن هوموس خاک، تیره می باشد و این نوع خاک از نظر مواد آلی فقیر می باشد. بهتر است بدانید، که در مناطق خشک و یا بیابانی که بارندگی کم است و مناطقی که جنگل های انبوه وجود دارد، خاک آن بیشتر قلیایی است. اگر خاک با آب سخت حاوی آهک آبیاری شود، می تواند قلیایی تر شود.
درباره خاک اسیدی گلدان چه میدانید؟
خاک کوکوپیت قالبی فشرده ۵ Kg
خاک ورمی کمپوست ۲ لیتری ۱۰۰٪ طبیعی
سوپر خاک همه گیاهان (8 لیتری)
چرا درک مفهوم خاک قلیایی گلدان اهمیت دارد؟
اهمیت درک ماهیت خاک قلیایی گلدان از آن جهت است که pH خاک به طور مستقیم بر قابلیت دسترسی گیاه به مواد مغذی ضروری تاثیر میگذارد. حتی اگر خاک شما سرشار از مواد مغذی باشد، اما pH آن برای گیاه مورد نظر مناسب نباشد، ریشه های گیاه قادر به جذب این مواد نخواهند بود. در واقع، pH نامناسب مانند یک قفل بر روی مواد مغذی عمل میکند.
در خاک های به شدت قلیایی، عناصری مانند آهن، منگنز، روی و فسفر برای گیاه غیر قابل دسترس میشوند. کمبود این عناصر، به خصوص آهن، منجر به عارضه ای به نام “کلروز” میشود که با زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی و سبز باقی ماندن رگبرگ ها مشخص میگردد. بنابراین، قبل از اینکه به فکر خرید گل و گیاه جدید باشید، ابتدا باید از مناسب بودن خاک خود برای آن اطمینان حاصل کنید.
تفاوت بین خاک قلیایی گلدان و خاک اسیدی
برای درک بهتر خاک قلیایی، مقایسه آن با نقطه مقابلش یعنی خاک اسیدی مفید است. مقیاس pH از ۰ تا ۱۴ متغیر است که عدد ۷ نقطه خنثی (مانند آب مقطر) در نظر گرفته میشود.
- خاک اسیدی (pH کمتر از ۷): به آن “خاک ترش” نیز گفته میشود، برای گیاهانی مانند آزالیا، کاملیا، گاردنیا و بلوبری ایده آل است. در این خاک ها، عناصری مانند آهن و منگنز به راحتی در دسترس گیاه قرار دارند.
- خاک قلیایی (pH بالاتر از ۷): این نوع خاک که “خاک شیرین” نامیده میشود، سرشار از کلسیم، سدیم و منیزیم است. همانطور که گفته شد، در این pH بالا، دسترسی به برخی ریز مغذی ها برای گیاهان اسید دوست دشوار میشود. بسیاری از گیاهان آپارتمانی رایج، خاکی با pH کمی اسیدی تا خنثی (بین ۶ تا ۷) را ترجیح میدهند.
اگر با سفیدک یا کپک در خاک گیاهان خود مواجه هستید، پیشنهاد می کنیم حتماً مقاله کامل ما درباره روش هایی برای از بین بردن قارچ گلدان را مطالعه کنید.
مشکلات خاک قلیایی گلدان
همان طور که در بالا گفته شد، میزان یون سدیم و کلیسم در خاک های قلیایی زیاد است و مشکلات زیادی را برای کشاورزی، باغداری و یا پروژه های گلخانه ای ایجاد می کند. زیرا باعث می شود، مواد مغذی موجود در خاک برای گیاهان کاهش یابد و این موضوع باعث زرد تا سفید شدن برگ ها و همچنین توقف در رشد یا رشد ضعیف ریشه ها می شود. همچنین میزان زیاد یون ها در خاک باعث مسمومیت گیاهان نیز می شود.
مطالعه بیشتر: خاک سبک و سنگین چیست؟
گیاهان مناسب برای خاک قلیایی گلدان
بعضی از گیاهان هستند، که سازگاری بیشتری با خاک های قلیایی دارند. حتی به خوبی در آن رشد می کنند، که در سطر زیر به چند مورد از آن ها اشاره شده است، این گیاهان شامل:
- گیاهان یک ساله مانند: گل مروارید و گل همیشه بهار
- گیاهان چندساله مانند: گل داوودی، هلنیوم، گرانیوم (شمعدانی ها)، گل شقایق، آکونتیوم و آرمریا
- درختچه ها مانند: فوشیا، دافنه، جینکو، ایسر، هیدرانتا و کیستوس
- درختانی مانند: اقاقیا، اکالیپتوس، سیب، توت سیاه، توت قرمز و توت سفید
برای آشنایی با روش های درست مراقبت از این گیاه پر خاصیت، پیشنهاد می کنیم مقاله نحوه نگهداری گیاه آلوئه ورا را مطالعه کنید.
روش های خانگی برای سنجش PH خاک
معمولا PH خاک در آزمایشگاه های خاک شناسی سنجیده می شود، اما چند روش خانگی هم وجود دارد، که به کمک آن می توانید میزان PH خاک را بررسی کنید. این موارد شامل:
- کیت خانگی یا PH متر (کیت خانگی به دلیل این که کوچک است و همه جا می توانید با خود حمل کنید، همچنین این که در لحظه میزان اسیدیته خاک را اعلام می کند، طرفداران بسیاری دارد. این کیت ها همچنین دارای قیمت مقرون به صرفه ای نیز می باشند)
- کاغذهای شناساگر PH (این کاغذها را با محلولی که از ترکیب آب مقطر و خاک مورد آزمایش به دست می آید، خیس کنید. بعد از چند لحظه تغییر رنگ حاصل می شود و شما می توانید از روی کد رنگ به دست آمده میزان PH خاک را تخمین بزنید)
شما می توانید با استفاده از روش هایی مانند: تغییر رنگ جوش شیرین یا سرکه متوجه قلیایی یا اسیدی بودن خاک شوید. ولی میزان درجه PH خاک، با این روش قابل اندازه گیری نیست.
آشنایی بیشتر: معرفی انواع خاک باغچه
چگونه خاک قلیایی گلدان بر سلامت گیاه تاثیر میگذارد؟
تاثیر خاک قلیایی گلدان بر گیاهان نامناسب، چند وجهی است و میتواند علائم مختلفی را ایجاد کند. اولین و شایع ترین علامت، کلروز یا زردی برگ ها به دلیل کمبود آهن است. این زردی معمولا از برگ های جوان تر شروع میشود.
علاوه بر این، رشد کلی گیاه ممکن است متوقف یا بسیار کند شود. ریشه ها ضعیف شده و گیاه ظاهری بیمار و بی حال پیدا میکند. در موارد شدید، pH بالا میتواند باعث مسمومیت گیاه به دلیل غلظت بیش از حد برخی عناصر مانند سدیم شود. این مشکلات در نهایت میتوانند منجر به مرگ گیاه شوند. بنابراین، انتخاب گلدان مناسب و خاک مناسب، دو عامل حیاتی و جدایی ناپذیر برای سلامت گیاه هستند.
کود رشد گیاهان آپارتمانی
آفتکش حشرات و کنترل کننده
چه عواملی باعث قلیایی شدن خاک گلدان میشود؟
چندین عامل میتواند به مرور زمان باعث افزایش pH و قلیایی شدن خاک گلدان شما شود. آگاهی از این عوامل به شما در پیشگیری از این مشکل کمک میکند.
- آبیاری با آب سخت: شایع ترین علت در محیط های آپارتمانی، استفاده از آب لوله کشی سخت است. آب سخت حاوی مقادیر زیادی کلسیم و منیزیم محلول است. آبیاری مداوم با این آب، باعث تجمع این مواد معدنی در خاک شده و به تدریج pH آن را بالا میبرد.
- نوع ترکیبات خاک: برخی از موادی که در ترکیب خاک گلدان استفاده میشوند، مانند کمپوست قارچ، به طور طبیعی قلیایی هستند و میتوانند pH کلی مخلوط را افزایش دهند.
- گلدان های سفالی و بتنی: گلدان های ساخته شده از سفال (بدون لعاب) یا بتن میتوانند به مرور زمان مقادیر کمی آهک را به داخل خاک آزاد کرده و به قلیایی تر شدن آن کمک کنند. این موضوع برای گیاهان آپارتمانی مناسب فصل زمستان که رشد کندی دارند، میتواند مشکل ساز تر باشد.
روش های کاهش قلیایی شدن خاک گلدان
شما می توانید به کمک 3 موردی که در سطر زیر به آن ها اشاره شده است میزان قلیایی بودن خاک را کاهش دهید، که شامل:
- استفاده از گوگرد: برای کاهش قلیایی بودن خاک می توانید، از گوگرد استفاده کنید و بهتر است، گوگرد را در بهار (که ابتدای فصل رشد گیاه است) استفاده کنید. مقداری گوگرد را روی سطح خاک پخش کنید و آن را آبیاری کنید، تا گوگرد با خاک مخلوط شود، بعد از این که مخلوط شد باکتری های خاک، گوگرد را به اسید سولفوریک تبدیل می کنند. این کار باعث می شود میزان PH خاک کمتر شود.
- استفاده از پیت ماس: یکی دیگر از راه هایی که مقدار قلیایی بودن خاک را کاهش می دهد، این است که مقداری از پیت ماس اسفاگنوم را روی خاک به صورت مساوی پخش کنید. سپس با یک بیل آن را با خاک مخلوط کنید.
- اضافه کردن کود اسیدی: اضافه کردن کود اسیدی به خاک نیز میزان قلیایی بودن خاک را کاهش می دهد.
برای آشنایی کامل با شرایط نگهداری این گیاه مقاوم، پیشنهاد می کنیم مقاله نحوه نگهداری گیاه یشم را مطالعه کنید.
روش های افزایش قلیایی شدن خاک گلدان
- محلول جوش شیرین: برای افزایش قلیایی شدن خاک می توانید، چند قاشق جوش شیرین را با آب مخلوط کنید و با آن خاک را آبیاری کنید.
- استفاده از خاکستر: شما می توانید برای قلیایی کردن خاک مقداری خاکستر را به خاک اضافه کنید.
- استفاده از پتاسیم کربنات: یکی دیگر از راه های قلیایی کردن خاک این است، که مقداری پتاسیم کربنات را با آب مخلوط کنید و با آن خاک گیاه مورد نظرتان را آبیاری کنید.
اگر تا به حال از خودتان پرسیدید چرا گیاهان رشد نمی کنند؟ بهتر است نگاهی دقیقتر به دلایل پنهان و کمتر شناخته شده این مشکل بیندازید.
جدول مقایسه گیاهان مناسب خاک قلیایی و اسیدی
انتخاب گیاه متناسب با pH خاک، کلید موفقیت در باغبانی است. این جدول به شما کمک میکند تا برخی از گیاهان محبوب را بر اساس ترجیح pH آنها بشناسید.
نوع خاک | گیاهان سازگار | گیاهان ناسازگار | مثال های رایج |
خاک قلیایی (pH > 7) | گیاهان آهک دوست | گیاهان اسید دوست | اسطوخودوس، یاس بنفش، شمشاد، شمعدانی |
خاک اسیدی (pH < 7) | گیاهان اسید دوست | گیاهان آهک دوست | آزالیا، کاملیا، گاردنیا، رودودندرون، بلوبری |
خاک خنثی (pH ≈ 7) | اکثر گیاهان آپارتمانی | گیاهان با نیازهای بسیار خاص | پتوس، سانسوریا، زاموفیلیا، آگلونما |
آیا سنگ های روی گلدان باعث خاک قلیایی میشوند؟
استفاده از سنگریزه های تزیینی روی سطح خاک گلدان یک کار رایج برای زیبایی و حفظ رطوبت است. اما آیا این سنگ ها میتوانند pH خاک را تغییر دهند؟ پاسخ به نوع سنگ بستگی دارد.
بسیاری از سنگریزه های تزیینی، به خصوص آنهایی که از جنس مرمر یا سنگ آهک هستند، حاوی کربنات کلسیم میباشند. با هر بار آبیاری، مقدار کمی از این کلسیم در آب حل شده و به داخل خاک نفوذ میکند و به مرور زمان باعث افزایش pH و قلیایی شدن خاک میشود. بنابراین، مزایا و معایب سنگ روی گلدان باید با دقت بررسی شود. برای گیاهان اسید دوست، بهتر است از سنگ ریزه های با pH خنثی مانند گرانیت یا کوارتز استفاده شود.
اصلاح خاک قلیایی گلدان با مواد آلی
یکی از بهترین و ایمن ترین راه ها برای کاهش تدریجی pH خاک قلیایی گلدان، استفاده از مواد آلی اسیدی است. این روش نه تنها pH را اصلاح میکند، بلکه ساختار خاک و مواد مغذی آن را نیز بهبود میبخشد.
- پیت ماس اسفاگنوم: این ماده یکی از رایج ترین اصلاح کننده های خاک برای اسیدی کردن آن است. مخلوط کردن مقداری پیت ماس با خاک سطحی گلدان، به آرامی pH آن را کاهش میدهد.
- کمپوست برگ بلوط یا سوزنی برگان: کمپوست تهیه شده از برگ درختان بلوط یا برگ های سوزنی کاج و صنوبر، به طور طبیعی اسیدی است و میتواند به کاهش pH خاک کمک کند.
- تفاله قهوه: استفاده از مقادیر کم تفاله قهوه (که کمی اسیدی است) میتواند به مرور زمان به اصلاح خاک قلیایی کمک کند. البته نباید در این کار زیاده روی کرد. انواع خاک گیاهان آپارتمانی با افزودن این مواد غنی تر میشوند.
استفاده از افزودنی های شیمیایی برای کاهش pH
در مواردی که نیاز به کاهش سریع تر pH خاک قلیایی گلدان دارید، میتوانید از افزودنی های شیمیایی مخصوص این کار استفاده کنید. البته در استفاده از این مواد باید بسیار محتاط بود و دقیقا طبق دستورالعمل عمل کرد.
- گوگرد کشاورزی (پودر گوگرد): این یکی از رایج ترین و موثرترین روش ها است. پاشیدن مقدار کمی پودر گوگرد روی سطح خاک و مخلوط کردن آن، باعث میشود باکتری های خاک آن را به اسید سولفوریک تبدیل کرده و pH را کاهش دهند.
- سولفات آلومینیوم: این ماده بسیار سریع عمل میکند، اما استفاده بیش از حد از آن میتواند باعث مسمومیت آلومینیوم در گیاه شود، بنابراین باید با احتیاط فراوان استفاده شود.
- سولفات آهن (کود آهن): این ماده علاوه بر کاهش pH، عنصر ضروری آهن را نیز برای گیاه فراهم میکند و برای درمان سریع کلروز (زردی برگ ها) در گیاهان اسید دوست بسیار موثر است. چگونه خاک گلدان را تقویت کنیم؟ استفاده از این کود ها یکی از راه ها است.
آبیاری صحیح برای جلوگیری از قلیایی شدن خاک گلدان
همانطور که گفته شد، آبیاری با آب سخت یکی از دلایل اصلی قلیایی شدن خاک گلدان است. با اصلاح روش آبیاری، میتوانید از این مشکل پیشگیری کنید.
- استفاده از آب تصفیه شده یا جوشیده: آب دستگاه های تصفیه خانگی یا آبی که جوشانده و سرد شده است، دارای املاح کلسیم و منیزیم کمتری است و برای آبیاری گیاهان، به خصوص گیاهان حساس به pH، مناسب تر است.
- جمع آوری آب باران: آب باران به طور طبیعی کمی اسیدی و فاقد املاح است و بهترین گزینه برای آبیاری تمام گیاهان آپارتمانی محسوب میشود.
- اسیدی کردن آب آبیاری: شما میتوانید هر چند وقت یکبار، چند قطره سرکه سفید یا آبلیمو را به یک گالن آب اضافه کرده و با آن گیاهان خود را آبیاری کنید. این کار به خنثی کردن تدریجی قلیایی بودن خاک کمک میکند. روش های آبیاری گیاهان نقش مهمی در سلامت طولانی مدت آنها دارد.
چه زمانی باید نگران خاک قلیایی گلدان باشیم؟
نگرانی در مورد خاک قلیایی گلدان زمانی جدی میشود که شما علائم کمبود مواد مغذی را در گیاهان خود مشاهده میکنید. اگر برگ های جوان گیاه شما شروع به زرد شدن کرده اما رگبرگ های آن سبز باقی ماندند، این یک نشانه کلاسیک از کمبود آهن ناشی از pH بالا است.
همچنین، اگر با وجود کود دهی منظم، رشد گیاه شما متوقف شده یا بسیار کند است، بهتر است pH خاک را بررسی کنید. علت عدم رشد فیکوس و بسیاری از گیاهان دیگر، میتواند همین مشکل پنهان در خاک باشد. اگر گیاهان اسید دوست مانند آزالیا پرورش میدهید، باید به طور مداوم مراقب قلیایی شدن خاک آنها باشید.
مقاله مرتبط: کپک روی خاک گلدان
آیا خاک قلیایی گلدان برای سلامت انسان مضر است؟
خیر، خاک قلیایی گلدان هیچ گونه خطری برای سلامت انسان یا حیوانات خانگی ندارد. این یک ویژگی شیمیایی خاک است و حاوی هیچ ماده سمی یا بیماری زایی نیست. شما میتوانید با خیال راحت با این خاک کار کرده و آن را لمس کنید.
تنها تاثیر این نوع خاک بر روی گیاهانی است که با آن سازگار نیستند. بنابراین، تمام نگرانی ها در مورد خاک قلیایی، صرفا به سلامت و شادابی گیاهان شما مربوط میشود، نه سلامت خودتان. البته همیشه بهتر است هنگام کار با هر نوع خاکی، از دستکش استفاده کنید. گیاهان مناسب حیوانات خانگی نیز در این خاک مشکلی نخواهند داشت.
کود مایع آمینو اسید اسپانیایی
کود جامد جلبک دریایی
کود بیوارگانیک
کود 30 -10 -10 تقویتی
کود فیوتاپ مایع FUTOP
کود 15-5-30 جامد
کود 20 20 20 جامد
کود هیومیک اسید
نتیجه گیری
خاک قلیایی گلدان یک عامل مهم در سلامت گیاهان آپارتمانی است که اغلب نادیده گرفته میشود. درک مفهوم pH و تاثیر آن بر جذب مواد مغذی، به شما کمک میکند تا بسیاری از مشکلات رایج گیاهان مانند زردی برگ ها و توقف رشد را به درستی تشخیص داده و درمان کنید. با استفاده از روش های ساده ای مانند اصلاح آب آبیاری و افزودن مواد آلی اسیدی، میتوانید به راحتی pH خاک خود را مدیریت کرده و محیطی ایده آل برای رشد گیاهانتان فراهم آورید. به یاد داشته باشید که انتخاب گیاه متناسب با نوع خاک یا اصلاح خاک متناسب با نیاز گیاه، کلید موفقیت در دنیای باغبانی است. در فروشگاه آنلاین گل و گیاه پلنت لند ، ما همیشه آماده ایم تا شما را در این مسیر راهنمایی کنیم.
سوالات متداول
ساده ترین راه برای تست pH خاک گلدان در خانه چیست؟
استفاده از کیت های تست pH که در فروشگاه های لوازم باغبانی موجود است، ساده ترین و دقیق ترین روش خانگی است. این کیت ها معمولا شامل یک محلول و یک جدول رنگی هستند که به شما اجازه میدهند pH خاک را به سرعت تشخیص دهید.
آیا میتوانم از خاک باغچه برای گلدان استفاده کنم؟
استفاده از خاک باغچه به تنهایی برای گلدان توصیه نمیشود. خاک باغچه معمولا سنگین است، زهکشی ضعیفی دارد و ممکن است حاوی آفات و بیماری باشد. همچنین، خاک بسیاری از مناطق ایران به طور طبیعی قلیایی است. بهتر است از انواع خاک گیاهان آپارتمانی که به صورت بسته بندی و استریل عرضه میشوند، استفاده کنید.
چه گیاهانی به طور طبیعی در خاک قلیایی رشد میکنند؟
گیاهانی مانند اسطوخودوس، یاس بنفش، شمشاد، شمعدانی و بسیاری از گیاهان بومی مناطق خشک و آهکی، به طور طبیعی با خاک قلیایی سازگار هستند.
آیا جوشاندن آب واقعا کلسیم آن را از بین میبرد؟
جوشاندن آب باعث میشود که بی کربنات کلسیم (که عامل سختی موقت آب است) به صورت کربنات کلسیم جامد رسوب کند و از آب خارج شود. این کار به کاهش سختی آب و جلوگیری از قلیایی شدن خاک کمک میکند. آبیاری گیاهان هوازی با آب جوشیده سرد شده نیز توصیه میشود.
آیا کوددهی میتواند pH خاک را تغییر دهد؟
بله، بسیاری از کودهای شیمیایی، به خصوص آنهایی که حاوی سولفات آمونیوم هستند، به مرور زمان باعث اسیدی تر شدن خاک میشوند. در مقابل، کودهایی که نیترات به عنوان منبع اصلی نیتروژن دارند، میتوانند خاک را کمی قلیایی تر کنند.
هر چند وقت یکبار باید pH خاک گلدان را چک کنم؟
اگر از آب لوله کشی سخت استفاده میکنید یا علائم کمبود مواد مغذی را در گیاه خود مشاهده میکنید، بهتر است هر ۶ ماه تا یک سال یکبار pH خاک را بررسی کنید. برای گیاهان مناسب برای کافیشاپ ها که رشد سریع دارند، این بررسی میتواند مهم تر باشد.
آیا میتوانم از سرکه برای اسیدی کردن خاک استفاده کنم؟
بله، اما با احتیاط فراوان. سرکه یک اسید قوی است. شما باید آن را به شدت رقیق کنید (یک قاشق غذاخوری در یک گالن آب) و فقط هر چند وقت یکبار از آن استفاده کنید. استفاده بیش از حد میتواند به ریشه های گیاه آسیب برساند.
